Nowe zasady dopłat bezpośrednich na rok 2025

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi skierowało do konsultacji projekt nowelizacji rozporządzenia o płatnościach obszarowych. To dokument, który w praktyce przesądza o tym, ile trafi na konto gospodarstwa wiosną. Zmiany nie są rewolucyjne, ale dla grupy 10–50 hektarów oznaczają realne przeliczenie stawek za pierwsze hektary.

Współczynnik korygujący i co z niego wynika

Nowość, która wzbudziła najwięcej komentarzy w izbach rolniczych, to współczynnik korygujący przypisany do gospodarstw o powierzchni od 10 do 50 hektarów. W uzasadnieniu resort tłumaczy to wyrównywaniem szans wobec dużych producentów, którzy korzystają z efektu skali. W praktyce oznacza to, że rolnik z 22 hektarami dostanie inną stawkę za pierwsze hektary niż sąsiad z 80 hektarami — i to niezależnie od tego, czy prowadzi produkcję roślinną, czy mieszaną.

Warto zwrócić uwagę na konstrukcję progu. Granica 50 hektarów nie jest sztywna w rozumieniu całego gospodarstwa — liczy się powierzchnia zgłoszona do płatności, a nie areał ewidencyjny. To rozróżnienie ma znaczenie przy gruntach dzierżawionych i odłogowanych.

Dywersyfikacja upraw — nowe warunki dla produkcji mieszanej

Druga zmiana dotyczy gospodarstw prowadzących produkcję mieszaną. Projekt doprecyzowuje wymóg dywersyfikacji: nie wystarczy już zadeklarować dwóch upraw, trzeba jeszcze spełnić warunek udziału głównej uprawy w strukturze zasiewów. Dla wielu gospodarstw oznacza to konieczność przebudowania płodozmianu jeszcze przed sezonem wegetacyjnym.

Izba Rolnicza w Poznaniu w swojej opinii zwraca uwagę, że nowe warunki mogą być trudne do spełnienia w gospodarstwach specjalizujących się w uprawie buraka cukrowego lub kukurydzy na ziarno. W konsultacjach pojawił się postulat wydłużenia okresu przejściowego o jeden sezon — na razie nie znalazł się w projekcie.

Terminy i planowanie płodozmianu

Projekt utrzymuje dotychczasowy kalendarz naboru wniosków, ale zmienia moment, w którym rolnik musi potwierdzić strukturę zasiewów. Zamiast deklaracji wstępnej przy składaniu wniosku, wymagane będzie oświadczenie po zakończeniu siewów. Dla gospodarstw planujących zmianowanie to sygnał, żeby decyzje o płodozmianie podejmować wcześniej, a nie dopiero w kwietniu.

Warto śledzić strony ARiMR i wojewódzkich izb — tam pojawiają się pierwsze interpretacje jeszcze przed publikacją rozporządzenia w Dzienniku Ustaw. Zwłaszcza że część samorządów rolniczych zapowiada własne stanowiska w sprawie współczynnika.

Nowelizacja wchodzi w życie z początkiem roku składania wniosków. Dla gospodarstw średniej wielkości to przede wszystkim pytanie o to, jak poukładać zasiewy tak, aby spełnić warunki dywersyfikacji i nie stracić na stawce za pierwsze hektary.